وبلاگ
نحوه جمعآوری و مدیریت پسماند داروی ظهور و ثبوت در آزمونهای غیرمخرب (NDT)
مقدمه
در فرایند رادیوگرافی صنعتی بهعنوان یکی از روشهای مهم آزمونهای غیرمخرب (NDT)، از مواد شیمیایی ظهور و ثبوت برای پردازش فیلمهای رادیوگرافی استفاده میشود.
این مواد پس از مصرف به پسماندهای شیمیایی تبدیل میشوند که در صورت جمعآوری و دفع غیراصولی، میتوانند برای سلامت انسان، محیطزیست و شبکههای آب و فاضلاب خطرآفرین باشند.
از این رو، آشنایی با روش صحیح جمعآوری، نگهداری، بازیافت و دفع این پسماندها برای واحدهای صنعتی، آزمایشگاهی و بازرسی فنی ضروری است.
ماهیت پسماند داروی ظهور و ثبوت
محلولهای ظهور و ثبوت هر کدام ویژگیها و خطرات خاص خود را دارند:
1) پسماند داروی ظهور
داروی ظهور معمولاً دارای ترکیبات احیاکننده، مواد قلیایی و افزودنیهای شیمیایی است. این محلول در پایان عمر مصرفی خود ممکن است دارای:
- pH بالا
- بار شیمیایی زیاد
- ترکیبات آلی و معدنی آلاینده
باشد. تخلیه مستقیم این ماده به فاضلاب میتواند باعث اختلال در سیستم تصفیه و آلودگی محیط شود.
2) پسماند داروی ثبوت
داروی ثبوت معمولاً از خطرناکترین بخشهای پسماند رادیوگرافی به شمار میرود، زیرا غالباً حاوی:
- ترکیبات تیوسولفات
- نمکهای محلول
- نقره محلول یا کمپلکسهای نقره
است.
وجود نقره در این محلول اهمیت ویژهای دارد، زیرا هم از نظر زیستمحیطی آلاینده است و هم از نظر اقتصادی قابلیت بازیافت دارد.
اهمیت جمعآوری اصولی پسماند
جمعآوری صحیح پسماند داروی ظهور و ثبوت چند هدف اصلی را دنبال میکند:
- جلوگیری از آلودگی آب و خاک
- کاهش خطر تماس شغلی کارکنان
- رعایت الزامات ایمنی و زیستمحیطی
- امکان بازیافت نقره از محلول ثبوت
- کاهش هزینههای دفع نهایی
روش صحیح جمعآوری پسماند داروی ظهور و ثبوت
1) تفکیک در مبدأ
اولین اصل، جدا نگهداشتن داروی ظهور از داروی ثبوت است. این دو محلول نباید با هم مخلوط شوند، زیرا:
- بازیافت و خنثیسازی را دشوار میکند
- خطر واکنشهای ناخواسته را بالا میبرد
- ارزش بازیافت نقره را کاهش میدهد
بنابراین باید برای هر کدام ظرف جداگانه در نظر گرفته شود.
2) استفاده از ظروف مناسب
برای جمعآوری این پسماندها باید از ظروفی استفاده شود که:
- مقاوم در برابر خوردگی شیمیایی باشند
- درب محکم و آببندی مناسب داشته باشند
- نشتی نداشته باشند
- قابل برچسبگذاری باشند
معمولاً ظروف پلیاتیلنی مقاوم یا گالنهای مخصوص مواد شیمیایی گزینه مناسبی هستند.
3) برچسبگذاری دقیق
بر روی هر ظرف باید اطلاعات زیر درج شود:
- عنوان پسماند: «پسماند داروی ظهور» یا «پسماند داروی ثبوت»
- تاریخ جمعآوری
- نام واحد یا بخش تولیدکننده
- خطرات احتمالی
- وضعیت ماده (مصرفشده / آماده بازیافت / خطرناک)
برچسبگذاری صحیح از اختلاط و خطا در جابهجایی جلوگیری میکند.
4) نگهداری موقت در محل مناسب
پسماندها باید در محلی نگهداری شوند که دارای شرایط زیر باشد:
- تهویه مناسب
- دور از نور مستقیم خورشید
- دور از منابع حرارتی و شعله
- دارای کف مقاوم و قابل شستوشو
- مجهز به سینی یا حوضچه جمعآوری نشتی
همچنین محل نگهداری باید از دسترسی افراد غیرمسئول محافظت شود.
بازیافت پسماند داروی ثبوت
یکی از مهمترین اقدامات در مدیریت این پسماند، بازیافت نقره از محلول ثبوت است.
این کار معمولاً به دو روش انجام میشود:
1) بازیافت با واحدهای بازیابی نقره
در این روش، محلول ثبوت مصرفشده به دستگاههای بازیابی نقره تحویل داده میشود.
این دستگاهها با روش الکترولیتی یا شیمیایی، نقره را جدا میکنند.
2) تحویل به شرکتهای دارای مجوز
در بسیاری از موارد، بهترین روش این است که پسماند ثبوت به شرکتها یا پیمانکاران مجاز مدیریت پسماندهای صنعتی و ویژه تحویل شود تا عملیات بازیافت یا دفع مطابق ضوابط انجام شود.
مدیریت پسماند داروی ظهور
پسماند داروی ظهور نیز باید بهعنوان پسماند شیمیایی مدیریت شود. بسته به ترکیب، حجم و مقررات محل، ممکن است نیاز به:
- خنثیسازی کنترلشده
- تصفیه
- تحویل به پیمانکار مجاز پسماند
وجود داشته باشد. تخلیه مستقیم آن بدون بررسی مشخصات شیمیایی و بدون مجوز، اقدامی غیراصولی و پرخطر است.
نکات ایمنی در حین جمعآوری و جابهجایی
کارکنانی که با این پسماندها سروکار دارند باید موارد زیر را رعایت کنند:
- استفاده از دستکش مقاوم شیمیایی
- استفاده از عینک ایمنی
- استفاده از ماسک در صورت احتمال بخارات
- جلوگیری از تماس پوستی مستقیم
- شستوشوی فوری در صورت آلودگی
- آموزش نحوه مقابله با نشت و ریزش
همچنین وجود برگه اطلاعات ایمنی مواد (SDS) برای مواد مصرفی و پسماندهای مربوطه بسیار مهم است.
الزامات زیستمحیطی و قانونی
پسماند داروی ظهور و ثبوت معمولاً در دسته پسماندهای صنعتی و در بسیاری از موارد پسماند ویژه قرار میگیرند. به همین دلیل، واحدهای مصرفکننده باید:
- از تخلیه مستقیم به محیط یا فاضلاب خودداری کنند
- با شرکتهای مجاز جمعآوری و دفع پسماند همکاری داشته باشند
- سوابق جمعآوری، مقدار تولید و تحویل پسماند را ثبت کنند
- دستورالعملهای سازمان حفاظت محیطزیست و مقررات محلی را رعایت کنند
نتیجهگیری
داروی ظهور و ثبوت مورد استفاده در رادیوگرافی صنعتی پس از مصرف به پسماندهای شیمیایی مهم و بالقوه خطرناک تبدیل میشوند.
جمعآوری صحیح این پسماندها با تفکیک در مبدأ، استفاده از ظروف استاندارد، برچسبگذاری، نگهداری ایمن و تحویل به مراکز مجاز، نقش مهمی در حفظ سلامت کارکنان و جلوگیری از آلودگی محیطزیست دارد.
در این میان، بازیافت نقره از محلول ثبوت علاوه بر مزایای زیستمحیطی، از نظر اقتصادی نیز ارزشمند است.
بنابراین، مدیریت اصولی این پسماندها باید بخشی جداییناپذیر از نظام ایمنی و محیطزیست در واحدهای NDT باشد.
شما عزیزان میتوانید برای کسب اطلاعات بیشتروثبت سفارش باهمکاران ما درمجموعه فنی ومهندسی پتروفرهان گسترجنوب درارتباط باشید…
نمایندگی انحصاری فروش:شرکت پترو فرهان گستر جنوب
شرکت پترو فرهان گستر جنوب واردکننده برندهای مطرح تجهیزات جوشکاری و بازرسی فنی و NDT از سراسر دنیا
برای کسب اطلاعات بیشتر و ثبت سفارش با واحد فروش تماس حاصل فرمایید
02165565901
02144584671
02144584619
09133390223
09034119385
(واتساپ-ایتا-تلگرام-روبیکا)09133390223
(واتساپ-ایتا-تلگرام-روبیکا)09034119385
آدرس ما درفضای مجازی:
وبسایت ها:
www.fgj-ndt.ir
www.digindt.ir
ایمیل ها:
fgjndt@gmail.com
farhangostarjoonob@gmail.com
کانال تلگرام ما
https://t.me/FGJ_NDT
https://t.me/digindt1
اینستاگرام
farhangostarjoonob
NDT_IR
